Srednjeatlantski greben

Izvor: Wikipedia
Srednjeatlantski greben
Srednjeatlantski hrbat
Batimetrijska (dubinska) karta Srednjeatlantskog gebena
Batimetrijska (dubinska) karta Srednjeatlantskog gebena

Srednjeatlantski greben (ili Srednjeatlantski hrbat) je podmorski greben koji leži duž osi sjever-jug na dnu Atlantskog oceana.[1]

Karakteristike[uredi - уреди]

Greben zauzima centralni dio bazena između niza podmorskih ravnica, koje se šire sve do granica obala kontinenata. [1]On je zapravo iznimno dug planinski lanac koji se proteže u dužinu od oko 16.000 km, krivudajući od Arktičkog oceana na sjeveru sve do Južne Afrike.[1] Greben održava razmjerno istu udaljenost između kontinenata na obje strane. Planine koje formiraju greben dosežu širinu i do 1.600 km, na pojedinim mjestima izviru iznad razine mora, formirajući pored ostalih i otoke Ascension, Svetu Helenu i Tristan da Cunha ili arhipelag Azori.[1]

Srednjeatlantski greben se nalazi na spoju litosfernih ploča koje formiraju dno Atlantskog oceana, naučnici misle da je greben mjesto sporog širenja. [1]Odmah do grebena prostire se dugačka dolina, široka oko 80 -120 km. [1]Greben sadrži zonu širenja morskog dna, mjesto u kom rastaljena magma ispod zemljine kore kontinuirano izlazi prema gore, hladi se i progresivno gomila duž bokova grebena. Taj fenomen je evidentiran činjenicama da je sastav materijala zemljine kore sa obje strane srednjeatlantskog grebena bitno mlađi nego onaj koji je udaljen od grebena. Zbog širenja morskog dna i pomicanja litosfernih ploča oceanskog dna i kontinenata koji se rastežu od grebena - Atlanski bazen se širi po procijenjenoj stopi od 1 do 10 cm godišnje.[1] Pored širenja morskog dna srednjeatlantski greben je i mjesto povećane vulkanske aktivnosti i potresa na pojedinim geografskim dužinama.[1]

Dosadašnja naučna istraživanja na grebenu, koja su još uvijek u početnoj fazi, te geološke i biološke karakteristike, otkrila je niz aktivnih hidrotermalnih područja koja imaju tendenciju da bude znatno veća od sličnih područja u drugim srednjeoceanskim grebenima, ona usto imaju i periodičku hidrotermalnu aktivnost (ispuštanje viška tekućine).[1]

Izvori[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 "Mid-Atlantic Ridge" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/380800/Mid-Atlantic-Ridge. pristupljeno 03. 02. 2014. 

Vanjske veze[uredi - уреди]