Skender Vakuf / Kneževo
| Skender Vakuf - Kneževo |
|
|---|---|
|
|
|
.svg) |
|
| Osnovni podaci | |
| Država |  Bosna i Hercegovina |
| Entitet |  Republika Srpska |
| Stanovništvo | |
| Stanovništvo (1991) | 19.418 (1991.) |
| Položaj | |
| Koordinate | |
| Vremenska zona | centralnoevropska: UTC+1 |
 Skender Vakuf - Kneževo
Skender Vakuf - Kneževo na mapi BiH
|
|
| Ostali podaci | |
Koordinate: 44° 28′ 16" SGŠ, 17° 22′ 44" IGD
Skender Vakuf / Kneževo je gradić i općina u Bosni i Hercegovini, na obroncima planine Vlašić. Administrativno pripada Republici Srpskoj.
Sadržaj/Садржај |
Geografija [uredi - уреди]
Opština Kneževo se nalazi 50 km jugistočno od Banja Luke s kojom je povezana magistralnim putem m56. Prostire se na površini od 25000 km2, na kojoj je nastanjeno 17350 stanovnika. Nalazi se na nadmorskoj visini od 864 m, i vrlo je bogata kao crnogoričnom tako i bjelogoričnom šumom.
Istorija [uredi - уреди]
Skender-Vakuf je osnovan u isto vrijeme kada i Prusac, dakle 1463. godine. Osnivačem grada se smatra Ali-dedo Skender, po kojem je grad i dobio ime. Skender Vakuf je bio dio Osmanskog carstva sve do njegovog raspada u 1923 gdje je preko 90% stanovništva pripadalo Islamskoj vjeroispovijesti. U 1918 Skender Vakuf postaje dio Jugoslovenskog kraljevstva sve do 1943 kada se kraljevstvo raspada i reformiše se u Republiku Jugoslaviju.
U Skender-Vakufu se nalazila jedna od najstarijih džamija u Bosni i Hercegovini, džamija Ali-dede Skendera, u narodu poznata kao Stara džamija, jedina džamija na Balkanu koja je u unutrašnosti sadržavala kabur. Džamiju su zajedno s drugom skendervakufskom džamijom poznatom kao Nova džamija, početkom rata (1992). godine srušile srpske snage sprovodeći etničko čišćenje Bošnjaka. Nakon toga srpska vlast u Skender-Vakufu mijenja ime grada i opstine u Kneževo.
Dio područja opštine sa naseljenim mjestima: Brnjići, Bunar, Davidovići, Dobratići, Donji Orašac, Gornji Orašac, Kričići-Jejići, Melina, Mijatovići, Milaševci, Pavlovići, Prisika, Slipčevići, Vitovlje Malo, Vukovići, Zapeće, Zasavica i Zubovići Dejtonskim sporazumom pripao je Srednjobosanskom kantonu u FBiH.
Stanovništvo [uredi - уреди]
Po posljednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Skender Vakuf imala je 19.416 stanovnika, raspoređenih u 36 naselja.
| Nacionalni sastav | ||||||
| Srbi | 13.277 (68,38%) | |||||
| Hrvati | 4.807 (24,75%) | |||||
| Muslimani | 1.080 (5,56%) | |||||
| Jugoslaveni | 165 (0,84%) | |||||
| ostali | 87 (0,47%) | |||||
| Nacionalni sastav 1971. godine | ||||||
| ukupno | 21.419 | |||||
| Srbi | 15.926 (74,35%) | |||||
| Hrvati | 4.431 (20,68%) | |||||
| Muslimani | 947 (4,42%) | |||||
| Jugoslaveni | 9 (0,04%) | |||||
| ostali | 106 (0,51%) | |||||
| Nacionalnost | 1991. |
| Srbi | 2.484 |
| Muslimani | 1.063 |
| Hrvati | 42 |
| Jugosloveni | 111 |
| ostali | 59 |
| Ukupno | 3.759 |
Privreda [uredi - уреди]
Kultura [uredi - уреди]
Skender Vakuf je Tursko ime. Skender ili Iskender znači „Aleksandar“ a Vakuf znači „mjesto.“ Tako da je značenje Skenderovo Mjesto. Rijeka što teče u blizini Skender Vakufa zove se Ugar a Ugar je isto Tursko značenje što se dobija od riječi Ugur što znači „dobra sreća.“ U Skender Vakufu isključujući okolna sela, bila je samo jedna kuća preko puta sadašnje crkve koja je pripadala Pravoslavnoj familiji, ostale su sve pripadale većinom Muslimanima i neke Katolicima. Tek u 1950im su naseljavanja krenula sa sela kao Bastaji, Bokani, Borak, Bregovi, Čarići, Ćukovac, Golo Brdo, Imljani, Javorani, Kobilja, Kostići, Mokri Lug, Paunovići, Rađići, Šolaji, Vlatkovići i Živinice. U 1970tim se kreće mješovita etnička populacija.
Na području općine Skender Vakuf, nalazi se veliki broj stećaka, kamenih spomenika iz srednjovijekovne Bosne. Najpoznatiji su oni na Vukovoj baštini, nedaleko od grada. Iz 17. i 18. vijeka nalazimo veći broj drvenih crkava, zanimljive lokalne arhitekture. Najpoznatije su one u Javoranima (Sv.Nikole) i u Imljanima (Sv.Ilije), koje je zavod za zaštitu spomenika kulture BiH uknjižio kao kulturnu baštinu. U crkvi Sv.Ilije u Imljanima čuva se vrijedna relikvija, poznata kao đedovski štap, za koju lokalno stanovništvo vjruje da je štap svetitelja po kome je crkva dobila ime.
Obrazovanje [uredi - уреди]
U Skender Vakufu postoji jedna osnovna i jedna sredjna škola. Poslije srednje škole, učenici nastavljaju obrazovanje u Banjoj Luci.
Sport [uredi - уреди]
Fudbalski Klub "Progres" kojji je osnovan u junu 1971 godine.
Slavni ljudi [uredi - уреди]
Najpoznatije starosjedujućce familije u Skender Vakufu su Krikić, Šapan, Ćelić, Musanović, . Prof. dr. Momir celic je medju najpoznatijim elektrotehničarima i matematičarima na Balkanu. Željko Kopanja je osnovao Nezavisne Novine. Ljubomir vranjes-proslavljeni Svedski rukometni reprezentativac
Reference [uredi - уреди]
Vanjske veze [uredi - уреди]
