Samaritanci

Izvor: Wikipedia

Samaritanci ili Samarićani (hebrejski: שומרונים Shomronim, arapski: السامريونas-Sāmariyyūn) su etnoreligijska grupa na Levantu. U religijskom smislu predstavljaju sljedbenike samaritanstva, abrahamske religije srodne judaizmu. Religija im se temelji na Samaritanskom petoknjižju, a za sebe tvrde da predstavlja pravu vjeru drevnih Izraelita, odnosno u obliku prije babilonskog ropstva. Samaritanci sebe smatraju potomcima Izraelita koji su u to vrijeme ostali u Zemlji Izrael.

Iako se naziv Samaritanci obično povezuje sa Samarijom, on potiče od hebrejskog izraza שַמֶרִים, "Čuvari [Zakona]".[1]

U Talmudu se pak njihove tvrdnje o drevnim precima osporavaju, te se za njih koristi izraz Kutejci (hebrejski: כותים, Kuthim), koji navodno potiče od grada Cuthah (Kutha) u današnjem Iraku. Suvremena genetska istraživanja, pak, potvrđuju i navode samih Samaritanaca i navode u Talmudu.[2]

Iako su kroz historiju bili prilično brojna zajednica — te imali više od milion pripadnika krajem rimskog perioda, do prije nekoliko vijekova se njihov broj smanjio na desetke hiljade — njihov neočekivani demografski pad se tumači nizom historijskih događaja, uključujući krvavo gušenje Trećeg samaritanskog ustanka (529) protiv bizanstke kršćanske vlasti te masovno preobraćenje na islam nakon arapskog osvajanja Palestine.[3][4] Prema njihovom vlastitom popisu od 1., novembra 2007. bilo ih je 712[5] Samaritanci danas žive u samo dvije lokacije - Kiryat Luza na planini Gerizim kraj Nablusa (Shechem) na Zapadnoj obali i u izraelskom gradu Holon.Postoje međutim i druge zajednice koje njegujus samaritanske tradicije izvan Izraela, prije svega u SAD.

Većina suvremenih Samaritanaca u Izraelu danas govori moderni hebrejski, dok u Nablusu kao maternji jezik koriste arapski. U liturgijske svrhe se koriste samaritanski hebrejski, samaritanski aramejski i samaritanski dijalekt arapskog, a svi se pišu samaritanskim alfabetom, varijantom starohebrejskog pisma, .[6]

Reference[uredi - уреди]

  1. David Noel Freedman, The Anchor Bible Dictionary, 5:941 (New York: Doubleday, 1996, c1992).
  2. Reconstruction of Patrilineages and Matrilineages of Samaritans and Other Israeli Populations From Y-Chromosome and Mitochondrial DNA Sequennce VariationPDF (855 KB), Hum Mutat 24:248–260, 2004.
  3. M. Levy-Rubin, "New evidence relating to the process of Islamization in Palestine in the Early Muslim Period - The Case of Samaria", in: Journal of the Economic and Social History of the Orient, 43 (3), p. 257-276, 2000, Springer
  4. Fattal, A.(1958) Le statut légal des non-Musulman en pays d'Islam, Beyrouth: Imprimerie Catholique, p. 72-73.
  5. "Developed Community", A.B. The Samaritan News Bi-Weekly Magazine, November 1, 2007
  6. Angel Sáenz-Badillos ; translated by John Elwolde. (1993). A History of the Hebrew Language. Cambridge, England: Cambridge University Press. ISBN 0-521-55634-1. 

Eksterni linkovi[uredi - уреди]

Jevrejski pogledi:

Nezavisni pogledi: