Rudnik (planina)

Izvor: Wikipedia
Disambig.svg
Ukoliko ste tražili drugo značenje, pogledajte članak Rudnik (višeznačna odrednica).
Rudnik
Rudnik-javor.jpg
Jedan od vrhova Rudnika, Javor (1107 -{m}-)
Visina 1.132 m
Lokacija
Država  Srbija

Rudnik, planina koja dominira Šumadijom, nalazi se oko 100 -{km}- južno od Beograda, odnosno 15 -{km}- od Gornjeg Milanovca. Varošica Rudnik je smeštena između 500 i 700 -{m}- nadmorske visine. Na Rudniku ima osam vrhova iznad 1.000 -{m}- nadmorske visine (zanimljivo da ima dva koji se zovu „Javor“), a najviši je Cvijićev vrh (1.132 -{m}-), ranije poznat kao Veliki Šturac. Najveće naselje na planini je varošica Rudnik.

Vode Rudnika[uredi - уреди]

Rudnik čini hidrografski čvor u Šumadiji, razvođe između slivova Velike Morave, Zapadne Morave i Kolubare. Sa severne strane planinu opkoljava Jasenica, desna pritoka Velike Morave, sa zapadne izvorišni kraci Despotovice, leve pritoke Zapadne Morave, a sa južne i jugoistočne Gruža, takođe leva pritoka Zapadne Morave. Rudnik je izvorište najvećih šumadijskih reka. Pored pomenutih tu je i Lepenica, desna pritoka Velike Morave. Znatan deo planine je pod šumom sa pretežno bukovim stablima, a ima i hrasta, javora i mleča.

Turistička ponuda[uredi - уреди]

Zahvaljujući izuzetnoj šumovitosti, prirodnim stazama zdravlja i blizini velikih gradova, Rudnik je pogodan za razvoj letnjeg i zimskog zdravstvenog, školskog, sportskog i lovnog turizma. Zbog svojih izvanrednih klimatskih uslova (velika osunčanost tokom godine, vazdušna strujanja, visoka jonizacija vazduha, nezagađena prirodna sredina) još 1922. godine Rudnik je bio proglašen za vazdušnu banju. Varošica i planina su povezane asfaltnim putem i velikim brojem staza zdravlja, a postoje i tereni za male sportove. Gosti mogu da planinare do Cvijićevog vrha i strmog vulkanskog uzvišenja Ostrvice, na kome se nalaze ostaci Jerininog grada. Gradovi su ostaci turske varoši i tvrđave podignute na srpskom utvrđenju zvanom Rudnik u kome je umrla Prokleta Jerina, a nedaleko su ruševine muslimanske bogomolje Mise. Na Rudniku je bilo ostataka antičkog (rimskog) i srednjovekovnog rudarstva. No, moderni površinski kopovi uglavnom su uništili te ostatke. Turisti mogu da posete obližnja istorijska mesta Oplenac i Takovo, manastire Vraćevšnicu, Voljevču, Blagoveštenje i Nikolje, a okolina Rudnika pruža mogućnost za lov na visoku i sitnu divljač.

Između vrha Javor i Cvijićevog vrha (sa njegove jugoistočne strane) nalazi se rezervat prirode, prirodno dobro „Veliki Šturac“, prvi put stavljeno pod zaštitu 1956. godine kao strogi prirodni rezervat, površine 8 hektara. Spada u prirodna dobra I kategorije - prirodno dobro od izuzetnog značaja.

Vrhovi[uredi - уреди]

Vrh Visina (m)
Cvijićev vrh (ranije Veliki Šturac) 1132
Srednji Šturac 1113
Javor 1107
Mali Šturac 1058
Molitve 1096
Paljevine 1052
Marjanac 1028
Tavan 1007
Uvlaka 958
Javor 927
Kurjak 924
Suvi grmovi 920
Veliki laz 909
Gradina 830
Ostrvica 758

Slike[uredi - уреди]