Palas (oslobođenik)

Izvor: Wikipedia

Marko Antonije Palas (Marcus Antonius Pallas, cca. 1 - 63) bio je rimski rob, a kasnije velikodostojnik u doba ranog Carstva. Njegov brat Antonije Feliks je kasnije postao prokurator Judeje, a obojica su, prema Tacitu, poticali od drevnih grčkih kraljeva Arkadije. Palas je odrastao kao rob u službi Antonije Mlađe, plemkinje poznate kao majka budućeg cara Klaudija. Prema Flaviju Josipu, Palasa je Antonija poslala caru Tiberiju da svjedoči protiv Sejana kako je njen muž Druz Julije Cezar bio otrovan.

Između 31. i 37. je Antonija, u znak priznanja za brojne zasluge, Palasa oslobodila. Palas je nastavio služiti njenoj porodici, odnosno budućem caru Klaudiju. Antički izvori ga opisuju kao izuzetno sposobnog administratora i poslovnog čovjeka koji je stekao ogromno bogatstvo i brojna zemljišta u Egiptu. Kada je postao car, Klaudije je Palasa postavio za ključnog člana svoje uprave, kojom su dominirali oslobođenici. Palas je dobio resor financija. Od tog vremena datira njegovo neprijateljstvo sa Senatom.

Nakon što se Klaudije oženio za Agripinu Mlađu, Palasov je položaj dodatno ojačan, s obzirom da je bio njen bliski saveznik, a prema nekim izvorima i ljubavnik. Pod njegovim uticajem su doneseni novi zakoni koji su poboljšali položaj robova u Rimu, uključujući i odredbe po kojima se slobodna žena mogla vjenčati za roba uz dozvolu njegovog gospodara.

Palas je ostao na svom položaju i nakon dolaska Nerona na vlast, iako ga mladi car od samog početka nije volio. Godine 55. je smijenjen i optužen za izdaju, ali ga je uspio obraniti Seneka. Godine 63. je, pak, pogubljen, najvjerojatnije u nastojanju da se dobije njegovo bogatstvo. Jedan od Palasovih potomaka je, pak, postao konzul 167.

Palas se pojavljuje kao jedan od likova u TV-seriji Ja, Klaudije, gdje ga je tumačio Bernard Hepton.

Izvori[uredi - уреди]

  • Oost, S.V. "The Career of M. Antonius Pallas." American Journal of Philology 79 (1958). 113-139.