Napoleonski ratovi

Izvor: Wikipedia
Napoleonski ratovi
Austerlitz-baron-Pascal.jpg
Bitka kod Austerlitza
Datum circa 1803–1815
Lokacija Evropa, Atlantski ocean, Río de la Plata, Francuska Gvajana, Indijski Ocean, Sjeverna Amerika
Rezultat pobjeda Koalicije, Bečki kongres
Zaraćene strane
 Ujedinjeno Kraljevstvo

 Austrijsko Carstvo[a][b] (1804-1805, 1809, 1813-1815)
 Rusija[c] (1804-1807, 1812-1815)
 Prusija[b] (1806-1807, 1812-1815)
 Španija[d] (1808-1815)
Portugal Portugal (1804-1807, 1809-1815)
 Sicilija[e]
 Papinska Država
 Otomansko Carstvo (do 1803)
 Sardinija
 Švedska[f] (1804-1809, 1812-1815)
 Nizozemska (1815)
Vojvodstvo Brunswick Brunswick
Kraljevina Francuska Francuski rojalisti
Provincija Hanover Hanover
Nassau
Martial Banner of Montenegrin clans.svg Crna Gora

Francuska Francuska

Danska Danska-Norveška[l]
 Otomansko Carstvo[m] (1805-1812)
 Austrijsko Carstvo[a][b] (1809-1813)
 Rusija[c] (1807-1812)
 Prusija[b] (1807-1812)
 Švedska[f] (1809-1812)
Flag of Agha Mohammad Khan.svg Perzijska Monarhija (1804-1813)

Komandanti i vođe
Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske William Pitt

Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske Duke of Wellington
Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske Horatio Nelson 
Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske John Moore 
Austrijsko Carstvo Franjo I
Austrijsko Carstvo Nadvojvoda Karlo
Austrijsko Carstvo Princ von Schwarzenberg
Austrijsko Carstvo Nadvojvoda Johann
Rusija Aleksandar I
Rusija Mihail Kutuzov
Rusija Michael Andreas Barclay de Tolly
Rusija Grof Bennigsen
Rusija Pjotr Bagration 
Kraljevina Prusija Friedrich Wilhelm III
Kraljevina Prusija Gebhard von Blücher
Kraljevina Prusija vojvoda od Brunswicka 
Kraljevina Prusija Prince of Hohenlohe
Španija Ferdinand VII
Španija Miguel de Álava
Portugal Princ Joao
Portugal Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske William Beresford
Portugal Miguel Pereira Forjaz
Nizozemska Willem, princ od Orangea
Kraljevina Dvije SicilijeFerdinand IV
Švedska Gustav IV Adolf
Švedska Princ Karlo Johan[o]
Vojvodstvo Brunswick Friedrich Wilhem, vojvoda od Brunswick-Wolfenbüttela 
Kraljevina Francuska Louis XVIII
Martial Banner of Montenegrin clans.svg Petar I Petrović-Njegoš

Francuska Napoleon I

Francuska Louis Alexandre Berthier
Francuska Joachim Murat
Francuska Louis Nicolas Davout
Francuska Jean Lannes 
Francuska André Masséna
Francuska Michel Ney
Francuska Jean-de-Dieu Soult
Francuska Jean-Baptiste Bessières 
Francuska and other Marshals
Francuska Louis Thomas Villaret de Joyeuse
Španija Joseph I[p]
Nizozemska Louis I
Princ Poniatowski 
Kraljevina Italija (napoleonska) Princ Eugène
Jerome Napoleon
Maximilian I
Friedrich Augustus I
Friedrich I
Danska Frederik VI
Danska Princ Christian August od Augustenburga
Otomansko Carstvo Selim III
Otomansko Carstvo Mahmud II
Otomansko Carstvo Muhamed Ali paša
Flag of Agha Mohammad Khan.svg Fateh Ali-šah
Flag of Agha Mohammad Khan.svg Abas Mirza

Žrtve i gubici
od 3,350.000 do 6,500.000, v. Puna lista

Napoleonovi ili Napoleonski ratovi je naziv za seriju globalnih konflikata za vreme vladavine Napoleona Bonaparte Francuskom (18041815) odnosno ratova koje je francusko Prvog carstvo vodilo protiv saveza drugih evropskih država na čelu sa Velikom Britanijom. Predstavljali su nastavak Francuskih revolucionarnih ratova, odnosno ratova koje je revolucionarna Francuska, a koji su privremeno bili prekinuti mirom u Amiensu između Britanije i Francuske 1802. godine. Na samom početku ih je karakterizirala francuska vojna dominacija na kopnu, koja je Napoleonu omogućila da u nizu spektakularnih pohoda i bitaka do 1809. godine stavi pod neposrednu ili posrednu kontrolu gotovo cijeli evropski kontinent; Britanija je, sa druge strane, očuvala svoju prevlast na moru što joj je omogućilo da samostalno nastavi borbu protiv Francuske sve do 1812. kada je katastrofalni neuspjeh Napoleonove invazije Rusije doveo do postepenog kolapsa Napoleonovog carstva, koje je 1815. zamijenila Bourbonska restauracija u Francuskoj.

Napoleonski ratovi su za vrijeme svog trajanja zabilježili brze i dramatične političke promjene u gotovo svim dijelovima evropskog kontinentima, od kojih je najvažnija bila konačno ukidanje Svetog Rimskog Carstva, a kao dugoročne političke posljedice je imala i značajan poticaj nacionalističkim pokretima u gotovo svim evropskim zemljama, pogotovo u Njemačkoj i Italiji. Napoleonski ratovi su također, pogotovo zbog Napoleonovog nastojanja da Britaniju porazi Kontinentalnom blokadom i prekidom trgovačkih veza sa drugim dijelovima svijeta, dali poticaj za postepeno uvođenje industrijske revolucije na Kontinentu, kao i jačanje kapitalizma koga je potakao i Napoleonov zakonik Code civil. Eliminacija Francuske kao najveće evropske sile, te uspostava diplomatskog sistema Koncerta Evrope temeljenog na načelu ravnoteže sila je omogućio Britaniji da nakon završetka Napoleonskih ratova dominira svijetom u periodu kasnije nazvanom Pax Britannica.

S obzirom na svoje razmjere, dužinu i karakter, kao i posljedice, Napoleonski ratovi - koji se često zajedno sa francuskim revolucionanim ratovima smještaju u jednu cjelinu - se od strane suvremenih historičara smatraju sukobom analognim svjetskim ratovima u 20. vijeku.

Ne postoji konsenzus o tome kad su se Francuski revolucionarni ratovi završili a kada su Napoleonski ratovi počeli. Mogući datumi uključuju:

Napoleonski ratovi su se završili Napoleonovim konačnim porazom u Bici kod Vaterloa 18.6. 1815. i drugi Pariskim sporazumom potpisanim 20.11. 1815.

Napoleonski ratovi se tradicionalno grupiraju u manje cjeline kao što su:

  • Rat Treće koalicije (1803 - 1806), koji je Francuska vodila protiv Velike Britanije, Austrije i Rusije, a koji je završen francuskom pobjedom;
  • Rat Čevrte koalicije (1806 - 1807), koji je Francuska vodila protiv Velike Britanije, Rusije i Pruske, a koji je završen francuskom pobjedom i Tilsitskim mirom;
  • Španski rat za nezavisnost ili Poluotočki rat (1808 - 1813) koji je Francuska vodila protiv Velike Britanije, Portugala i španskih pobunjenika, a koji je završen francuskim porazom;
  • Rat Pete koalicije (1809), koji je Francuska vodila protiv Velike Britanije i Austrije, a koji je završen francuskom pobjedom.
  • Francuska invazija Rusije (1812) koja se kasnije pretvorila u Rat Šeste koalicije (1813 - 1814), koji je završen francuskim porazom i Napoleonovim padom
  • Rat tzv. Sedme koalicije, koji su saveznici Šeste koalicije vodili protiv Napoleona u periodu Sto dana (1815), i koji je završen konačnim Napoleonovim porazom

Eksterni linkovi[uredi - уреди]