Muladi

Izvor: Wikipedia

Muladi (španski: Muladí; mn. muladíes; portugalski: muladi; mn. muladis; katalonski: muladita ili muladi; mn. muladites ili muladís) je izraz koji se u kontekstu historije Iberijskog poluotoka upotrebljava za islamizirano domicilno stanovništvo al-Andalusa, odnosno potomke nekadašnjih Iberijaca, Kelta, Rimljnana i Vizigota koji su nakon muslimanskog osvajanja početkom 8. vijeka prešli na islam. Izraz potiče od arapske riječi mūwallad (مولدون‎) koja općenito znači "osobu miješanog porijekla", odnosno potomka Arapa i ne-Arapa ili nekoga tko je odgojen u arapskom duhu.

Proces islamizacije lokalnog stanovništva je počeo još od samih početaka arapske vlasti, ali se intenzivirao tek u 10. vijeku, kada su muslimani postali većina u al-Andalusu. Arabizacija lokalnog stanovništva je, međutim, bila nešto sporija, te je dovršena tek u 11. i 12. vijeku, kada se za sve lokalne muslimane počeo koristiti izraz Mauri.

Usprkos toga, muladi su neko vrijeme uspjeli sačuvati dio vlastite kulture, odnosno razvili andaluski arapski jezik kao dijalekt arapskog, kao i nastaviti koristiti vlastiti solarni kalendar nasuprot lunarnog islamskog kalendara. Dio muladija, pogotovo onih koji su se preobratili od starog vizigotskog ili rimskog plemstva, je u svojim imenima sačuvao sjećanje na pred-islamske pretke.

Muladiji su u prvim vijekovima arapske vlasti bili često podvrgavani diskriminaciji, odnosno bili u drugorazrednom položaju u odnosu na potomke arapskih plemena i klanova koji su činili elitu. To je ponekad bilo razlogom za pobune, koje je podržavalo lokalno kršćansko (mozarapsko) stanovništvo, ali i kršćanske države sa sjevera.

Izvori[uredi - уреди]