Mlava

Izvor: Wikipedia
Disambig.svg
Za drugo značenje, pogledajte članak Mlava (razvrstavanje).

Mlava je reka u Srbiji. Dugačka je 158 km i desna je pritoka Dunava.

Nastanak[uredi - уреди]

Mlava nastaje kao Tisnica u Kučajskim planinama u istočnoj Srbiji, pod vrhom Veliki Krš. Reka teče na sever i protiče pored istočnih padina planine Beljanica, kroz skoro nenaseljeno područje. Nakon što stigne do Homolja, u Tisnicu se na visini od 320 metara uliva jako Žagubičko vrelo i od te tačke reka je nadalje poznata kao Mlava. Mereći od Žagubičkog vrela, reka je dugačka 122 km.

Gornji tok[uredi - уреди]

Mlava na početku teče ka severoistoku, ali se brzo okreće ka severu. Protiče pored Žagubice, centra regije, i sela Izvarica (gde sa desne strane prima Jošaničku reku), Ribare, Sige i Ladne Vode.

U ovom delu, Mlava je probila dugu Gornjačko-ribarsku klisuru, koja potiče od Ribara, zatim se širi u Krepoljinsko proširenje (gde se nalazi selo Krepoljin) i opet se sužava. Izbivši na kraju klisure kod sela Ždrelom blizu manastira Gornjak, Mlava napušta Homoljski region.

Srednji tok[uredi - уреди]

U ovom delu dolina Mlave se širi kako reka protiče pored sela Šetonje, gde sa leve strane prima pritoke Meto i Šetonjsku reku, Malo Laole (sa desne strane Bistrička reka), Veliko Laole i stiže do gradića Petrovac na Mlavi, centra regije Mlava. Reka nastavlja na sever, prolazi pored sela Kamenovo, Trnovče i Rašanac i ulazi u ravničarski region Stig.

Donji tok[uredi - уреди]

U donjem toku Mlava se deli u mnogo paralelnih tokova i izaziva česte poplave, pa iako se mnogo naselja nalazi blizu reke, nijedno nije na njenoj obali. Sela koja se nalaze blizu Mlave su: Veliko Selo, Toponica, Kalište, Malo Crniće, Veliko Crniće, Salakovac, Trnjane, Nabrđe, Bubušinac i Bradarac. U ovom delu se u Mlavu ulivaju njene dve najveće pritoke Čokordin sa leve strane i Vitovnica sa desne. Jedan rukavac Mlave protiče nekoliko kilometara od Požarevca.

Poslednja dva naselja na toku Mlace su selo Drmno i gradić Kostolac. U oba mesta se nalaze rudnici uglja i nalaze se u centru Kostolačkog basena. Mlava ne utiče u glavno korito Dunava, već u njegov južni rukavac Dunavac na visini od 65 metara, koji okružuje močvarna ada Ostrvo, najveće ostrvo u Srbiji. U kišovitim godinama Mlava se probije kroz sredinu ostrva i podeli ga na dva dela. Neki geografi nazivaju ovaj sistem Mogila, dok se Dunavac smatra finalnim delom toka Mlave, sve dok se on ne vrati nazad u Dunav, istočno od turističkog odmarališta Ram.

Karakteristike[uredi - уреди]

Sliv Mlave zauzima površinu od 1.830 km³ i pripada slivu Crnog mora. Prosečan protok u godini na ušću Mlave je 14 m³/s. Veliki potencijal Mlave za proizvodnju električne energije u Gornjačko-ribarskoj klisuri je neiskorišćen. Brana bi takođe pomogla da se spreče poplave niže od veštačkog jezera koje bi bilo stvoreno.

Izvori[uredi - уреди]

  • Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6
  • * Mala Prosvetina Enciklopedija, Treće izdanje (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2