Luperkalije

Izvor: Wikipedia

Luperkalije (latinski: Lupercalia) je naziv za drevni rimski vjerski praznik, odnosno svetkovine koje su se po tradiciji održavale od 13. do 15. februara godine, i čija je svrha bila duhovno "očistiti" grad, zaštititi ga od zlih duhova i donijeti plodnost i zdravlje. Vjeruje se kako je svetkovina nastala od još ranije slične svetkovine poznate pod imenom Februa, a od koje dolazi naziv mjeseca februar. Luperkalije su, u svakom slučaju, bile slične nekim drugim pastoralnim svetkovinama klasičnog svijeta, uključujući starogrčke gdje se slavio bog Pan. Bog koji se slavio na Luperkalijama bio je Luperk (Lupercus), za koga neki tvrde da je bio istovjetan Faunu, odnosno Panovom rimskom ekvivalentu, ali se počast također i odavala znamenitoj Kapitolskoj vučici, a rituali održavali ispred pećine Luperkala gdje je, po predaji, podojila Romula i Rema.

Svetkovinu su vodili svećenici zvani Luperci ("vučja braća"). Nakon žrtvovanja dva jarića i psića, po dva mlada svećenika - obično iz aristokratskih porodica - bi se presvukli u odranu kožu žrtava i počeli trčati po gradu udarajući građane Rima štapom. Prema svjedočanstvima antičkih pisaca žene i djevojke bi im se pri tome namjerno stavljale na put, vjerujući kako dodir od svećenika za vrijeme luperkalija garantira plodnost i/li siguran porod.

Dok svjedočanstva iz 1. vijeka pne. sugeriraju kako su Luperkalije bile važan dio rimskog društvenog života, odnosno da su u njima sudjelovala ugledna imena kao Marko Antonije i Julije Cezar, u kasnijim vijekovima je rimska viša klasa za njih izgubila entuzijazam. S druge strane su Luperkalije ostale izuzetno popularne među rimskim plebsom i održavale njegovu tradiciju čak i nakon što je kršćanstvo postalo službena religija. Luperkalije, koje su nadživjele mnoge institucije i običaje koje je Crkva smatrala paganskim su konačno ukinute tek krajem 5. vijeka, i to zahvaljujući papa Gelaziju I (vl. 492 - 496), koji je u nužnost zabrane tog običaja uvjerio senatora Andromaha. Historičari religije vjeruju da je kršćanski blagdan Svijećnica, između ostalog, uveden i kao svojevrsna zamjena za Luperkalije.

Eksterni linkovi[uredi - уреди]