Kronologija historije Slovenije

Izvor: Wikipedia

Ovo je kronologija najvažnijih događaja u historiji Slovenije, bilo da su u pitanju sami Slovenci ili drugi narodi koji su živjeli na području današnje Slovenije.

Prahistorija[uredi - уреди]

Antika[uredi - уреди]

Velika seoba naroda[uredi - уреди]

  • Rimska vlast nad današnjom Slovenijom slabi zbog stalnih germanskih provala. Sredinom 5. vijeka Huni napadaju Italiju prolazeći kroz teritorije današnje Slovenije. Krajem 5. vijeka Ostrogoti uspostavljaju vlast nad Italijom. Do 536. Norik, Dalmacija i Panonija su uključeni u njihovo kraljevstvo.
  • cca. 550 - Prvi val slavenskih doseljenika, prvotno iz Moravske dolazi do Istočnih Alpa i zapadne granice Panonske nizine.
  • 568 - Langobardi napuštaju teritorije današnje Slovenije kako bi se naselili u Italiji.
  • 585/595 - Drugi i najvažniji val slavenskog naseljavanja. Slaveni i Avari se naseljevaju u istočnim Alpama (Julijske Alpe, Karavanke) na području koje je šire od današnje Slovenije. Slavensko naseljavanje se očituje u smanjenju dijeceza Istočiuh Alpa u drugoj polovici 6. vijeka i promjenama arheoloških artefakata.
  • Nakon dolaska Slavena ostaci romaniziranih domorodaca traže sklonište u planinskim tvrđavama poznatim kao kašteli. Dio bježi u Italiju ili u jadranske gradove, a dio se stapa sa Slavenima. Slovenski toponimi temeljeni na etnonimu Lahi (npr,. Laško, Laški rovt, Lahovče i dr.) su ostaci romaniziranih domorodaca, isto kao i hidronimi Drava, Sava, Sočate naziv Kranjska.

Srednji vijek[uredi - уреди]

Hipotetičke granice Karantanije oko 800.
  • Slaveni Istočnih Alpi i Zapadne Panonije su prvotno bili pod vlašću avarskih kagana.

7. vijek[uredi - уреди]

  • 610 - Avari pokušavaju napasti Italiju, ali ne uspijevaju nakon čega se stvara polautonomna Marka Slavena (Marca Vinedorum).
  • 623 - Ustanak Slavena pod Samom1 protiv Avara. Formiran Samov Plemenski Savez.
  • 631 - Bitka kod Wogastisburga (vjerojatno Forchheim) između Samove vojske i austrajskih snaga koje je vodio merovinški franački kralj king Dagobert I (603-639, vladao 629-639).
  • 658 - Samova smrt. Plemenski savez počinje slabiti ali Marka Slavena čuva nezavisnost te se u historijskim izvorima počinje spominjati kao Karantanija. Njeno središte je Zollfeld (slovenski Gosposvetsko polje), sjeverno od današnjeg Klagenfurta (slovenski Celovec).

8. vijek[uredi - уреди]

Centralna Evropa oko 870.

9. vijek[uredi - уреди]

10. vijek[uredi - уреди]

  • cca. 906 - Mađari uništavaju Veliku Moravsku.
  • 907 - Mađari se naseljavaju na slovensku teritoriju.
  • 952-1180 - Velika Karantanija.
  • 955 - Njemački kralj Oton I (912-973, vladao 936-973) tuče Mađare u [[Bitka kod Lechfeld]|bitci kod Lechfelda] kraj Augsburga, čime je zaustavljen njihov prodor u Centralnu Evropu. Nakon toga se stvara The Austrijska Marka.
  • 976 - Karantanija postaje vojvodstvo, zajedno sa Štajerskom i današnjim Istočnim Tirolom

11. vijek[uredi - уреди]

12. vijek[uredi - уреди]

  • 1122-1137 - Prvi spomen Celja u srednjem vijeku po imenom Cylie u ljetopisima admontske opatije,
  • cca. 1142 - Herman Koruški (cca. 1100 - cca. 1160) u León počinje prevoditi Kur'an na latinski.
  • 1144 - Ljubljana prvi put spomenuta pod svojim njemačkim imenom Laibach.
  • 1146 - Ljubljana se prvi put spominje pod imenom Luwigana.

13. vijek[uredi - уреди]

14. vijek[uredi - уреди]

  • 1335 - Vojvodstvo koruška njemački car Ludwig Bavarski daje u leno austrijskim vojvodama.

15. vijek[uredi - уреди]

Novi vijek
Godina Događaj
1511 Ljubljana razorena u potresu.
1550 Odštampane prva knjige na slovenskom - Abecedarium Primoža Trubara i katehizam.
1566 Prekmurje okupiraju Turci za vrijeme opsade Sigeta.
1584 Biblija prevedena i objavljena na slovenskom od strane Jurija Dalmatina.
1593 Bitka kod Siska kojom je zaustavljen otomanski prodor na sjever, uključujući slovenske teritorije.
1688 Prekmurje zauzimaju Austrijanci u Velikom bečkom ratu.
1693 U Ljubljani osnovano naučno društvo Academia operosorum Labacensis.
1701 U Ljubljani osnovano Filharmonično društvo (Academia philharmonicorum).

19. vijek[uredi - уреди]

20. vijek[uredi - уреди]

Nezavisna Slovenija[uredi - уреди]

  • 23.12. 1990. - U Sloveniji održan referendum na kome se 88,2 % stanovnika izjasnilo za nezavisnost.
  • 25.6. 1991. - Slovenija proglašava nezavisnost čime formalno započinje raspad SFRJ.
  • 27.6. 1991. - Pokušaj saveznih vlasti i JNA da očuvaju kontrolu nad Slovenijom dovodi do izbijanja oružanog sukoba sa slovenskom Teritorijalnom obranom i policijom, prvog od jugoslavenskih ratova.
  • 6.7. 1991. - Desetodnevni rat završava nakon
  • 7.7. 1991. - Brionski sporazum kojim Slovenija, uz posredovanje EEZ, pristaje zamrznuti odluku o nezavisnosti na tri mjeseca.
  • 8.10. 1991. - Istekom Brionskog sporazuma, Slovenija ponovno ističe nezavisnost.
  • 25.10. 1991. - Posljednje trupe JNA napuštaju Sloveniju.
  • 23.12. 1991. - Slovenija dobija novi demokratski ustav.
  • 15.1. 1992. - 15 članica EEZ priznaju Sloveniju kao nezavisnu državu.
  • 22.5. 1992. - Slovenija postaje član UN.
  • 6.10. 2002. - Evropska komisija donosi zaključak prema kome je Slovenija ispunila sve uvjete za članstvo u EU.
  • 21.12. 2002. - Slovenija službeno pozvana da postane članicom NATO-pakta.
  • 29.3. 2004. - Slovenija postaje članicom NATO-pakta.
  • 1.5. 2004. - Slovenija postaje članicom EU.
  • 1.1. 2007. - Slovenija uvodi euro kao vlastitu valutu.

Literatura[uredi - уреди]

  • Cvirn et al.: Ilustrirana zgodovina Slovencev. Ljubljana: Mladinska knjiga, 1999. (COBISS)