Irshad Manji
| Irshad Manji | |
|---|---|
 Irshad Manji, 2007 |
|
| Osnovni podaci | |
| Rođenje | 1968 (dob 44–45) Uganda |
| Nacionalnost | kanadska |
| Djelo | |
| Znamenita djela | Allah, Liberty and Love, The Trouble with Islam Today, Faith Without Fear |
| Znamenite nagrade | Honorary Doctorate, University of Puget Sound, 2008, World Economic Forum "Young Global Leader" |
|
irshadmanji.com |
|
Irshad Manji (fonetski Iršad Mandži, arapski: إرشاد مانجي ‘Irshād Mānjī, Gudžarati: ઇરશાદ માનજી Irshād Mānji; rođena 1968.) je kanadska spisateljica, novinarka, islamska feministica i kritičarka islamskog fundamentalizma.
Poznata je po svom zagovaranja idžtihada.
Sadržaj/Садржај |
Život [uredi - уреди]
Rođena je u Ugandi 1968. godine, odakle se nakon proterivanja južnoazijskih emigranata seli u Kanadu gde paralelno pohađa javnu i versku školu. Diplomu iz istorije ideja stekla je na univerzitetu British Columbia.[1] Nakon toga postaje urednik dnevnih novina Otawa Citizen i političkih emisija u kojima iznosi svoje liberalne stavove o manjinama u islamu. Osnivačica je i predsednica humanitarne organizacije Itjihad, čiji cilj je razvijanje i podsticanje kritičkog razmišljanja i ohrabrivanje drugačijeg mišljenja. Saradnica je Evropske fondacije za demokratiju i voditeljka projekta Moralna hrabrost na njujorškom univerzitetu.
Autorka je višestruko nagrađivanog dokumentarca Faith Without Fear u kojem istražuje istoriju islama. Svetsku slavu je postigla knjigom The Trouble with Islam Today, prevedenom na više od trideset jezika, u kojoj pokušava da pomiri veru u Alaha i ljubav prema slobodi pozivajući na reformu islama.[2] Borbu protiv nasilja u Božije ime Manji nastavlja i u svojoj sledećoj knjizi Allah, Liberty, Love u kojoj poziva sve ljude, bez obzira na veroispovijest, da mržnji, strahu i netoleranciji suprotstave hrabrost, moralnu čvrstinu i univerzalne ljudske vrednosti. U knjizi izlaže svoju viziju reforme islama kroz ljubav, ličnu odgovornost i poštovanje individualnog integriteta i suprotstavlja se svakom obliku fundamentalizma i isključivosti. Knjiga govori o iskušenjima modernog islama, i univerzalnim temama, poput građanske hrabrosti, suživota, prava na ljubav, feminizma, homoseksualnosti, porodičnih i društvenih vrednosti.[3] Kada je knjiga promovirana u Nizozemskoj, 22 pripadnika džihadskog pokreta došli su na promociju i prijetili joj smrću.[4]
2012. godine je svoju knjigu promovisala u Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj i Srbiji. U Tuzli ju je primio tuzlanski imam s kojim je razgovarala o tradiciji islama na ovim prostorima.[5]
Dela [uredi - уреди]
- Faith Without Fear
- The Trouble with Islam Today, 2004.
- Allah, Liberty and Love
Njene kolumne objavljuje New York Times, The Wall Street Journal, The Times, The Globe and Daily Mail.
Stavovi [uredi - уреди]
„Islam je onakav kakvim ga naprave muslimani. Upravo kako su hrišćani i Jevreji reinterpretirali problematične dijelove svojih knjiga za nove vijekove, i muslimani moraju uraditi nešto slično.[6]“
Mandži oštro kritikuje podređenu ulogu žene u islamu, islamski antisemitizam, nekritičko prihvatanje i tumačenje Kurana i netoleranciju prema manjinama. Ona objašnjava kako je moguće dostići reforme islama na nenasilan način, civilizovan i produhovljen način.
Iršad Manji podseća da Islam baštini svetle i emanciopatorske tradicije, poznate kao zlatni vek islama, koji je trajao od 750. do 1250. godine. U to vreme u islamskim zemljama hrišćani su zajedno sa muslimanima prevodili grčku filozofiju. U tom periodu Kuran su alegorično, a ne doslovno, tumačili filozofi. U Španiji, muslimani su razvili „kulturu trpeljivosti“ sa Jevrejima. Manji navodi da je islamski doprinos zapadnoj kulturi: gitara, sirup protiv kašlja, univerzitet, algebra, turska kafa… Iršad Manji smatra da je sve krenulo naopako kada su u Arabiji počeli doslovno tumačiti Kuran. Krajem zlatnog veka prihvaćena je odluka jednog od halifa „da vernici moraju prihvatiti ono što propisuje Kuran, bez pogovora i pitanja „kako“? To je dovelo do gušenja slobodne misli, tradicija idžihada (trpeljivosti) je napuštena, a pravo na mišljenje postalo je vlasništvo muftija. Ona zaključuje da je u islam u stvari uneta arapska pustinjska kultura (gde podređeni moraju nekritički šeiku izražavati pokornost) i da je danas potrebno „pustinjska pravila odstraniti iz islamskog života“.[7]
Priznanja [uredi - уреди]
Irshad Manji je proglašena feministkinjom 21. vijeka prema magazinu "Ms", a Američko društvo za unapređivanje islama proglasilo ju je "muslimanskim vođom sutrašnjice". Dobitnica je brojnih nagrada i priznanja za svoj rad, između ostalog Emmy nagrade.[8]
Vidi još [uredi - уреди]
Izvori [uredi - уреди]
- ↑ Irshad Manji: Mladi ljudi žele da se što više razvija sloboda unutar vjere
- ↑ Promotori Svetlana Broz i Besim Spahić: Održana promocija knjige ˝Allah, sloboda i ljubav˝
- ↑ „Alah, sloboda i ljubav”
- ↑ Hrabri koraci Irshad Manji, kritičarke islamskog fundamentalizma
- ↑ Hrabri koraci Irshad Manji, kritičarke islamskog fundamentalizma
- ↑ Promotori Svetlana Broz i Besim Spahić: Održana promocija knjige ˝Allah, sloboda i ljubav˝
- ↑ Шта (данас) није у реду са исламом?
- ↑ Gradonačelnik Behmen primio prof. Irshad Manji, poznatu kanadsku autoricu i istaknutog borca za ljudska prava
Vanjske veze [uredi - уреди]
- (engleski) Irshad Manji's Homepage
- (engleski) Guernica Magazine, A conversation with Irshad Manji
- (engleski) What Word Comes to Mind? at Library and Archives Canada
- (engleski) Literal, Latin American Voices - Interview with Irshad Manji
- (engleski) Interview with Irshad Manji: No Compulsion in Islam
- (engleski) It's time for all of us to embrace ijtihad
- ((sh)) Шта (данас) није у реду са исламом?
- ((sh)) Hrabri koraci Irshad Manji, kritičarke islamskog fundamentalizma
- ((sh)) Irshad Manji, citati
