Zahumlje

Za ostale upotrebe, pogledajte Hum (razvrstavanje).

Jadranska Sklavinia oko 800.

Zahumlje (kasnije Hum) je bila južnoslovenska srednjovekovna kneževina koja je obuhvatala južnu Dalmaciju i delove Bosne i Hercegovine do 10. veka.

Porfirogenit piše da su Srbi u 7. veku naselili druge delove južne Dalmacije, Travuniju i Paganiju.

„Oni koji sada tamo žive u Zahumlju, Srbi su iz vremena onog kneza koji je tražio zaštitu u imperatora Heraklija. Oni su nazvani Zahumljani zbog takozvanog brda Hum i zaista u jeziku Slavena »Zahlumi« znači »iza brda«...“

(Konstantin Porfirogenit VII, „O upravljanju Carstvu“)

Početkom 10. veka, Zahumlje je bilo u sastavu Raške države kneza Časlava Klonimirovića. Hum je pripojen Bosni 1326. godine.

Vladari Zahumlja

Najstariji poznati vladar Zahumlja bio je Mihajlo Višević (910-950) koji je u ime Vizantije osvojio grad Siponto na Apeninskom poluostrvu.

Kasniji vladari Zahumlja potiču od kneza Zavide čiji su sinovi bili Stefan Nemanja, Tihomir, Stracimir i Miroslav. Zahumlje je dato Miroslavu. Kao knez Zahumlja (1168-1171), oženio se sa sestrom bana Kulina. Zatim sledi Toljen i Toljen drugi, knez severnog Zahumlja. 1239. godine. Nikola, župan Zahumlja se oženio 1338. Katarinom Kotromanić. Petar je bio knez Zahumlja (1198-1227) i knez grada Splita (1222-1225). Andrija je sledio kao knez Primorija i knez Južnog Zahumlja 1250. Zatim Bogdan, župan Zahumlja od 1249. do 1252. godine, koji je vladao zajedno sa Radoslavom 1249. Stjepan Konstantin je bio knez Zahumlja i naslednik Srpskog prestola 1323. Jovan Uglješa, potomak Srpske kuće Mrnjavčevića je vladao Zahumljem od 1370. do svoje smrti, 1404. godine. Sandalj Hranić Kosača, knez Zahumlja i jedan od Vojvoda Svetog Save je postao Veliki Vojvoda Bosne do svoje smrti 1435. Sledio ga je Stjepan Vukčić Kosača za Velikog Vojvodu i kneza Zahumlja do njegove smrti 1466.