Hugenotski ratovi

Izvor: Wikipedia
Francuski religiozni ratovi
Segment Europski religiozni ratovi
Francois Dubois 001.jpg
François Dubois: umjetnički prikaz pokolja Bartolomejske noći
Datum ožujak 1562. - travanj 1598.
Lokacija Francuska
Casus belli religiozna netrpeljivost između francuskih katolika i protestanata
Rezultat Nanteski edikt i primirje
Hugenoti dobivaju značajna prava u određenim područjima
Pariz i druga područja su proglašeni trajno katoličkim
Zaraćene strane
Protestanti
Croix huguenote.svg Hugenoti
Flag of England.svg Engleska
Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg Politique Katolici:
Emblem of the Papacy SE.svg Katolička liga
Španija Španjolska
Savoie flag.svg Savojsko Vojvodstvo
Komandanti i vođe
Croix huguenote.svg Bourbon-Condé
Flag of England.svg Elizabeta I.
Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg Caterina de' Medici
Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg Karlo IX., kralj Francuske
Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg Henrik III., francuski kralj
Emblem of the Papacy SE.svg Kuća Guise
Španija Filip II., španjolski kralj
Emblem of the Papacy SE.svg Siksto V.
Savoie flag.svg Karlo Emanuel I.
2.000.000 - 4.000.000 mrtvih[1]

Francuski religiozni ratovi (francuski Guerres de religion) ili Hugenotski ratovi odnose se na razdoblje građanskih ratova i vojnih sukoba od 1562. do 1598. u Francuskoj, između dvije grane kršćanstva - katolika i protestanata (hugenoti). Povod je bila religiozne netrpeljivost većinskih francuskih katolika naspram sve većeg širenja protestantizma u Francuskoj, a sukob je uključivao i sporove između aristokratskih obitelji države (Burbonci i kuća Guise), te su obje strane primale pomoć iz inozemstva.

Lutherovo, a zatim i Calvinovo učenje zahvatilo je početkom 1500-ih sve više maha u Francuskoj, sve slojeve, gotovo šestinu stanovništva, usprkos progonima za vrijeme vladavine Franje I. i Henrika II.. Vođe hugenota (protestanata) u Francuskoj bili su Burbonci i dio visokog plemstva. Vojvodska obitelj Guise je pak zagovarala održavanje učenja tradicionalnog katoličkog nauka, a podupirala ih je Španjolska i papa.[2] Na hugenotskoj strani su bili feudalci i južni gradovi, a uz monarhiju građanstvo i seljaštvo, jer je bilo protiv feudalaca.[3] Neki stoga smatraju da je taj sukob - osim religiozne prirode - bio i sukob "staleškog republikanstva" i apsolutizma.[4]

Mnogi uzimaju pokolj 80 hugenota u Vassyju 1. ožujka 1562. kao početak eskalacije sukoba između te dvije grane kršćanstva.[5] 24. kolovoza 1572. dogodio se najznačajniji pokolj hugenotskih vođa, tzv. Bartolomejska noć, po zamisli Katarine Medici, majke Karla IX.: nakon što se Katarinina kćer Marguerite de Valois udala za hugenota, Henria de Navarrea, neuspio atentat na hugenotskog admirala Gašpara II. de Colignyja izazvao je paniku te je Katarina naredila vojnicima istrebljenje svih hugenota koji su se okupili na svadbi. Hugenoti su ubijani čak i Louvreu, njihovi dućani su opustošeni a vlasnici ubijeni i bačeni u Seineu, dok su se napadi nastavili i u drugim gradovima (Rouen, Lyon, Bourges, Orléans, Bordeaux). Broj mrtvih procjenjuje se na najmanje 3.000 samo u Parizu.[6]

Za vladavine Karlova brata, Henrika III. (1574.-'89.) pokrenuta je politika smirivanja i popuštanja kako bi se završilo krvoproliće koje je podijelilo državu.[2] Kao odgovor na to, katolici su se organizirali u "Svetu ligu" koju je vodio Henrik Guise, te su pritiscima donijeli Nemourski edikt 1585. kojim su hugenotima oduzeta prava preostala na osnovi Siječanjskog edikta 1562.[2] Obrat se za hugenote dogodio tek kada je na francusko prijestolje stupio njihov pristaša, Henrik IV. Iako je iz političkih razloga prešao na katoličku vjeru, donio je Nanteski edikt 1598. kojim su hugenotima zajamčena sva prava vjeroispovijesti i slobodu vršenja religioznih obreda, izuzev Pariza i nekih biskupskih gradova, koji su ostali katolički zakonom.[2] Time su hugenoti izjednačeni sa katolicima. Sukob je završen bez teritorijalnog cijepanja, čime su nadvladani državni staleži i odvojeni religiozni sukobi od plemićke oporbe apsolutizmu.[7] Ipak, stanovite trzavice su ostale i narednih sto godina, a progoni protestanata su nastavljeni djelomično i nakon smrti Henrika IV.[3]

Točan broj mrtvih je neutvrđen, ali procjene sežu od dva milijuna do 4 milijuna žrtava tijekom 36 godina sukoba,[1] što to čini jednim od najsmrtonosnijih sukoba u modernoj ljudskoj povijesti.

Vidi također[uredi - уреди]

Izvori[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

Literatura[uredi - уреди]

  • Goldstein, Ivo (1996). Kronologija: Hrvatska, Europa, Svijet. Zagreb: Novi Liber. ISBN 9536045125. 
  • Holt, Mack P. (2005). The French Wars of Religion, 1562-1629. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521838726. 
  • Krleža, Miroslav (1969). Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (II. svezak - D-Helio). Zagreb: Jugoslavenski leksikografski zavod. 
  • Krleža, Miroslav (1969). Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Heliodor-Lagerlof). Zagreb: Jugoslavenski leksikografski zavod. 

Vanjske poveznice[uredi - уреди]

Commons-logo.svg U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: Guerres de religions in France