Heteronormativnost

Izvor: Wikipedia

Heteronormativnost se može definirati kao pretpostavka da su svi ljudi heteroseksualni, odnosno, da je heteroseksualnost idealna i superiorna u odnosu na homoseksualnost ili biseksualnost.[1] Drugim riječima, heteronormativnost je svjetonazor koji heteroseksualnost smatra društvenom normom, jedinom mogućom seksualnom orijentacijom, te insistira na tome da jedini ispravni seksualni i bračni odnosi jesu odnosi između osoba različitog spola. Kao posljedica, heteronormativni svjetonazor pretpostavlja podudarnost biološkog spola, spolnosti, rodnog identiteta i rodnih uloga. Heteronormativnost se povezuje s heteroseksizmom i homofobijom.[2]

Porijeklo pojma[uredi - уреди]

Michael Warner je pojam "heteronormativnost" popularizirao 1991. godine.[3] Pojam ima korijene u konceptu "spolno/rodnog sistema" Gaylea Rubina i konceptu obvezatne heteroseksualnosti Adrienne Rich.[4]

U nizu članaka, Samuel A. Chambers poziva na razumijevanje heteronormativnosti kao koncepta koji otkriva očekivanja, zahtjeve i ograničenja koja nastaju kada se heteroseksualnost unutar nekog društva prihvati kao norma.[5][6] Izvorno uveden da bi se opisale norme protiv kojih se bore neheteroseksualci, pojam "heteronormativnost" je ubrzo inkorporiran i u raspravu o rodu i transrodnosti.[7]

Diskriminacija[uredi - уреди]

Kritičari heteronormativnih stavova, kao što su Cathy J. Cohen, Michael Warner i Lauren Berlant, tvrde da se kroz te stavove vrši represija, stigmatiziranje i marginaliziranje tobožnjih devijantnih oblika spolnosti i roda, te da oni otežavaju samoizražavanje koje nije u skladu s normama.[2][8] Ovdje spadaju lezbijske, gay, biseksualne, interseksualne, transrodne (LGBTIQ) osobe, te drugi ljudi kao što su pripadnici rasnih manjina.[7][8] Heteronormativna kultura "privilegira heteroseksualnost kao normalnu i prirodnu" i njeguje klimu u kojoj LGBTIQ osobe bivaju diskriminirane na području bračnih prava, poreza i zaposlenja.[8]

Izvori[uredi - уреди]

  1. Aida Spahić i Saša Gavrić (ur.), Čitanka lezbejskih, gej, biseksualnih i transrodnih ljudskih prava, 2. dopunjeno izdanje, Sarajevski otvoreni centar i Fondacija Heinrich Böll, Sarajevo 2012, str. 266. ISBN 978-9958-577-02-4
  2. 2.0 2.1 Karen Lovaas i Mercilee M. Jenkins, "Charting a Path through the 'Desert of Nothing", u: Sexualities and Communication in Everyday Life: A Reader, Sage Publications Inc., 2006. ISBN 9781412914437
  3. Michael Warner, "Introduction: Fear of a Queer Planet", u: Social Text, 1991, 9 (4 [29]): 3–17.
  4. Adrienne Rich, "Compulsory Heterosexuality and Lesbian Existence", u: Signs: Journal of Women in Culture and Society, 5:631-60, 1980.
  5. Samuel A. Chambers, "Telepistemology of the Closet; Or, the Queer Politics of Six Feet Under", u: Journal of American Culture 26.1: 24-41, 2003.
  6. Samuel A. Chambers, "Revisiting the Closet: Reading Sexuality in Six Feet Under", u: McCabe i Akass (ur.), Reading Six Feet Under, IB Taurus, 2005.
  7. 7.0 7.1 Jillian Todd Weiss, The Gender Caste System: Identity, Privacy and Heteronormativity (PDF), Tulane Law School, 2001 (preuzeto 7. novembra/studenog 2013).
  8. 8.0 8.1 8.2 Kitty Krupat, Out at Work: Building a Gay-Labor Alliance, University of Minnesota Press, 2001, str. 268. ISBN 0-8166-3741-5.


Rainbow flag and blue skies.jpg
The bisexual pride flag (3673713584).jpg
Gej, lezbejske, biseksualne
i trans (LGBT) teme
Seksualna orijentacija i Rodni identitet LGBT zajednica i LGBT kultura
Seksualna orijentacija i identiteti Homoseksualnost · Gej · Lezbejka · Biseksualnost Coming out · Drag king · Drag queen · Film (Spisak filmova po abecedi/po godinama· Gej bar · Gej ikona · Gej himna · Gej kvart · Lezbejska utopija · Parada ponosa · Ponos · Poznate LGBT osobe · Sleng · Slogani · Simboli · Sport · Turizam · Veze
Rodni identitet Interrodnost · Transrodnost · Transseksualnost (Transmuškarac · Transžena)
Neheteroseksualnost Interseksualnost · Queer · Treći rod
Nauka i teorija Istorija

Biologija · Demografija · Kinsijeva skala · Klajnova tabela · Lezbejski feminizam · Medicina · Neurobiologija · Psihologija · Queer teorija · Ružičasta lingvistika · Sredina i seksualna orijentacija · Studije roda · Transfeminizam

Pregled LGBT istorije · Antička Grčka · Stounvolska revolucija · Lezbejska istorija · Progon LGBT osoba
Prava Religija i homoseksualnost
Teme Partnerstva · Brak · Roditeljstvo · Usvajanje dece · Vojna služba · Imigraciona prava · Zakonski aspekt transseksualnosti Mitologija · Judaizam · Hrišćanstvo · Islam · Hinduizam · Budizam · Sikizam · Konfucijanizam · Taoizam · Wicca
Po regionima: Afrika · Južna Amerika · Severna Amerika · Azija · Evropa · Okeanija LGBT opozicija
Homofobija · Transfobija · Lezbofobija · Bifobija · Heteroseksizam · Nasilje nad LGBT osobama
Ovaj članak je deo LGBT projekata.
Ova kutijica: pogledaj  razgovor  uredi