Azanja
| Azanja | |
 Škola u Azanji |
|
| Administrativni podaci | |
| Država |  Srbija |
| Upravni okrug | Podunavski |
| Opština | Smederevska Palanka |
| Geografski podaci | |
| Geografske koordinate | 44° 25′ 59" SGŠ 20° 52′ 47" IGD |
| Vremenska zona | srednjoevropska: UTC+1 |
| Stanovništvo (2002) | |
| broj stanovnika | 4713 |
| Ostali podaci | |
| Poštanski broj | 11423 |
| Pozivni broj | 026 |
| Registarska oznaka | SP |
  Azanja
Azanja na mapi Srbije |
|
Koordinate: 44° 25′ 59" SGŠ, 20° 52′ 47" IGD
Azanja je selo u Srbiji, u opštini Smederevska Palanka Podunavskog okruga. Nalazi se na prostranom brdovitom platou (nadmorska visina 160 m), na razvođu slivova reka Jezave i Jasenice[1]. Struktuirana je po šumadijskom tipu zrakastog sela, sa čaršijom („selo“) u centru [1]. U centru sela nalazi se Hram posvećen Sv. besrebrenicima Kozmi i Damjanu, podignut 1884-1885.
Sadržaj/Садржај |
[uredi - уреди] Ime i istorija sela
Naziv Azanja je iz turskog doba, a verovatno potiče od arapske reči hazain/hazna sa značenjem žitnice, koševi, magaze[1]. Od 1887.[2] do 1950. godine važi za najveće srpsko selo. 1950. godine, kada je broj stanovnika bio 12.500, selo je podeljeno na tri naselja: Vlaški Do, Grčac i Azanju. Zbog brojnosti stanovništa Azanja je bila proglašena varošicom 1922. godine, a sedište istoimene opštine bilo je u periodu 1945-64.
[uredi - уреди] Kultura i obrazovanje
Seoska kulturna dešavanja su većinom vezana za verske praznike. Seoski vašar, o Trnovoj Petki (8. avgusta), održava se od izgradnje crkve 1885. godine. Od 1997. godine u vreme vašara održava se i etno-kulturna manifestacija „Dani azanjske pogače", 2006. godine upotpunjena književnom večeri i izložbom slika likovne kolonije „Azanja 2006". U selu se održao i Romski sabor Azanja 2007.
Postoje tri spomenika kulture na teritoriji Azanje[3]:
- zgrada Zemljoradničke zadruge, izgrađena 1920. godine, utvrđena za spomenik 1982.
- kuća Nikolajevića sa apotekom, građena 1928/29. god., utvrđena za spomenik 1997.
- hram Sv. Kozme i Damjana, građen 1884/85., a utvrđen za spomenik 2000.
Sva tri spomenika su nekategorisani.
Zemljoradnička zadruga u Azanji je osnovana 1894. godine, kao druga zadruga u Srbiji. U selu postoji jedna osnovna škola „Radomir Lazić", Amatersko pozorište Azanja, kao i KUD „Azanja". Krajem 2005. godine U Mesnoj zajednici otvoren je ogranak Narodne biblioteke iz Smederevske Palanke. U Azanji postoji jedan fudbalski klub - „Šumadija".
[uredi - уреди] Demografija
Prema podacima popisa iz 2002.[4], Azanja je imala 4717 stanovnika. U poslednja tri popisa primećen je pad u broju stanovnika. U naselju Azanja živi 3809 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,7 godina (41,0 kod muškaraca i 44,4 kod žena). Istorijski posmatrano, 1784. godine Azanja je imala 14 hrišćanskih domaćinstava, 1924. — 1308, a 2002. 1408 domaćinstava. Prosečan broj članova po domaćinstvu (2002) je 3,35. Prema procenama organizacije -{World Gazetteer}-, Azanja 2007. godine ima 4.531 stanovnika[5].
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Azanja je pretežno naseljena Srbima. Prema popisu iz 2002. godine, u Azanji živi 47 Roma, dok postoje i drugačiji, usmeni podaci, o oko 1500 Roma u ovom naselju[7].
| Etnički sastav prema popisu iz 2002.[4] | ||||
|---|---|---|---|---|
| Srbi | 4588 | 97.34% | ||
| Romi | 47 | 0.99% | ||
| Muslimani | 14 | 0.29% | ||
| Crnogorci | 12 | 0.25% | ||
| Makedonci | 10 | 0.21% | ||
| Hrvati | 2 | 0.04% | ||
| Slovenci | 1 | 0.02% | ||
| Slovaci | 1 | 0.02% | ||
| Rusi | 1 | 0.02% | ||
| Mađari | 1 | 0.02% | ||
| nepoznato | 23 | 0.48% | ||
| m | ž | |||
| ? | 2 | 9 | ||
| 80+ | 48 | 88 | ||
| 75-79 | 79 | 147 | ||
| 70-74 | 123 | 175 | ||
| 65-69 | 184 | 204 | ||
| 60-64 | 117 | 146 | ||
| 55-59 | 134 | 127 | ||
| 50-54 | 189 | 173 | ||
| 45-49 | 194 | 163 | ||
| 40-44 | 161 | 141 | ||
| 35-39 | 144 | 133 | ||
| 30-34 | 162 | 138 | ||
| 25-29 | 144 | 138 | ||
| 20-24 | 118 | 126 | ||
| 15-19 | 141 | 112 | ||
| 10-14 | 150 | 152 | ||
| 5-9 | 116 | 109 | ||
| 0-4 | 122 | 104 | ||
| prosek | 41.0 | 44.4 | ||
|
|
|
|
| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Muški | 1190 | 583 | - | 1 | 317 | 17 | 42 | 58 | 11 | 49 |
| Ženski | 681 | 430 | - | - | 75 | 3 | 3 | 46 | 6 | 15 |
| Oba | 1871 | 1013 | - | 1 | 392 | 20 | 45 | 104 | 17 | 64 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato | |
| Muški | 1 | 11 | 23 | 14 | 31 | 16 | 3 | - | 13 | |
| Ženski | - | 7 | 2 | 35 | 46 | 6 | 2 | - | 5 | |
| Oba | 1 | 18 | 25 | 49 | 77 | 22 | 5 | - | 18 |
[uredi - уреди] Poznati Azanjci
- Karađorđeve vojvode Vulićevići, posebno Vujica Vulićević
[uredi - уреди] Zanimljivosti
Azanjci su čest „gost" u anegdotama i vicevima u smederevskom kraju. Azanjac Tomislav Grujić - Gruja je tim povodom izdao knjigu "Iz Azanje, bre"[9].
[uredi - уреди] Izvori
- ↑ 1.0 1.1 1.2 grupa autora. 1955. Azanja. u: Enciklopedija Jugoslavije. Leksikografski zavod FNRJ. str. 256.
- ↑ Karić, V. 1887. Srbija, opis zemlje, naroda i države. Beograd.
- ↑ Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture, Smederevo. 2003.Spomenici kulture smederevskog i braničevskog kraja
- ↑ 4.0 4.1 Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-00-9
- ↑ -{World Gazetteer}-, Azanja((en))
- ↑ Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
- ↑ Vesti Večernjih novosti prenesene na sajtu Centra za prava manjina
- ↑ Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7
- ↑ Grujić T. 2002. Iz Azanje, bre. Smederevska Palanka: Ben Akiba. ISBN 86-83559-09-2
[uredi - уреди] Vanjske veze
