Šid

Šid
Administrativni podaci
Država	Srbija
Pokrajina	Vojvodina
Upravni okrug	Sremski
Opština	Šid
Geografski podaci
Geografske koordinate	45° 07′ 25" SGŠ 19° 13′ 21" IGD
Vremenska zona	srednjoevropska: UTC+1
Površina	47,4 km²
Nadmorska visina	113 m
Stanovništvo (2002)
broj stanovnika	16 311
gustina naseljenosti	344 st./km²
Ostali podaci
Poštanski broj	22239 22240
Pozivni broj	022
Registarska oznaka	ŠI
Šid  Šid na mapi Srbije

Šid je gradsko naselje u opštini Šid u Sremskom okrugu, smešten na padinama Fruške gore. Prema popisu iz 2002. bilo je 16.311 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 14.275 stanovnika).

Geografija

Nadmorska visina je 104 m. To je sedište najzapadnije opštine Srema, veoma slikovit i živopisan kraj između reke Dunav i pitomih obronaka Fruške gore na severu i reke Save na jugu. Oblast na kojoj je izgrađen Šid je voćarsko vinogradarski kraj, sa velikim vinskim podrumom. U sklopu poljoprivrede razvijena je i prehrambena industrija, posebno prerada žita, savremena industrijska klanica i fabrika za proizvodnju jestivog ulja, kao i tekstilna industrija i trikotaža. Opština ima veoma privlačan turistički potencijal, naročito za lov i ribolov. U gradu se nalazi spomen kuća i galerija poznatog slikara Save Šumanovića. Kako i kada je Šid formiran kao naselje, naučno utvrđenih istorijskih podataka nema, postoje samo razne pretpostavke. Početkom 18-og veka Šid je bio jedno od najvećih naselja između Vinkovaca, Vukovara i Sremske Mitrovice. Za procene o veličini i značaju Šida postoje pismeni podaci. Najraniji pomen iz toga vremena je podatak da je u Šidu umro Luka Natalis 1702. godine, vikar apostolskog poslanstva.

Historija

Prvi podaci o Šidu su iz XVIII. stoljeća, kada je ovo naselje bilo u Podunavskoj vojnoj granici. U XIX. stoljeću mjesto naseljavaju Srbi i Rusini iz Ruskog Krstura i Kucure, zatim Slovaci iz Gložana i Pivnica. Početkom XX. stoljeća Šid se razvija kao gradsko naselje. Do 1918. Šid je bio u sastavu Kraljevine Hrvatske, Dalmacije i Slavonije kao dijela Austro- Ugarske. Od 1939.- 1945. je bio dio Banovine Hrvatske, odnosno NDH. Rano se javlja radnički pokret, a u narodnooslobodilačkom ratu čitavo područje bilo je aktivno u organiziranju borbi protiv neprijatelja. Završne operacije za oslobođenje Jugoslavije početkom 1945. godine (Srijemski front) vođene su u okolini Šida. U jesen 1991. Šid je za vrijeme bitke za Vukovar bombardiran od hrvatskih snaga pri čemu su poginula 4 civila.

Kultura

U blizini sela Privina Glava nalazi se manastir Privina Glava, po legendi manastir je dobio je ime po osnivaču, vlastelinu Privi (ili Pribi) iz 12. veka. U gradu nalazi se takozvani Ruski dvor, bivši letnjikovac grko-katoličkih episkopa iz 18. veka.

Položaj Šida u Sremskom okrugu

Poznate ličnosti

• Isidor Iso Velikanović, hrv. komediograf i prevoditelj
• Eugenija Barić, hrv. jezikoslovka

Demografija

U naselju Šid živi 12.825 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,1 godina (36,5 kod muškaraca i 39,6 kod žena). U naselju ima 5.510 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,96.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija Godina Stanovnika 1948. 6.710 1953. 7.268 1961. 9.058 1971. 11.823 1981. 13.450 1991. 14.275 14.089 2002. 16.834 16.311

Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi			12427	76.18%
Slovaci			899	5.51%
Hrvati			724	4.43%
Rusini			681	4.17%
Jugosloveni			455	2.78%
Romi			81	0.49%
Mađari			59	0.36%
Crnogorci			37	0.22%
Ukrajinci			31	0.19%
Albanci			21	0.12%
Makedonci			19	0.11%
Muslimani			18	0.11%
Česi			10	0.06%
Rusi			9	0.05%
Rumuni			3	0.01%
Nemci			3	0.01%
Slovenci			2	0.01%
Bošnjaci			2	0.01%
Bunjevci			1	0.00%
Bugari			1	0.00%
nepoznato			422	2.58%

Stanovništvo prema polu i starosti

	m			ž
?	47			53
80+	55			170
75-79	122			249
70-74	250			384
65-69	373			454
60-64	389			487
55-59	363			425
50-54	569			616
45-49	734			718
40-44	645			720
35-39	572			604
30-34	536			524
25-29	567			525
20-24	576			626
15-19	641			580
10-14	496			522
5-9	490			448
0-4	413			368
prosek	36.5			39.6

Domaćinstva

Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002. Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002. Broj domaćinstava 2008 2211 2758 3759 4590 4878 5510

Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002. Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova Broj domaćinstava 1006 1338 1141 1342 412 190 50 16 7 8 2.96

Domaćinstva

Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002. Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002. Broj domaćinstava 6439 1938 4059 227 173 42 7135

Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002. Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova Broj domaćinstava 1442 4102 1193 373 25

Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja

Pol	Ukupno	Poljoprivreda, lov i šumarstvo	Ribarstvo	Vađenje rude i kamena	Prerađivačka industrija	Proizvodnja i snabdevanje...	Građevinarstvo	Trgovina	Hoteli i restorani	Saobraćaj, skladištenje i veze
Muški	3097	249	-	-	806	47	112	419	76	347
Ženski	2168	95	-	-	447	17	14	480	68	68
Oba	5265	344	-	-	1253	64	126	899	144	415
Pol	Finansijsko posredovanje	Nekretnine	Državna uprava i odbrana	Obrazovanje	Zdravstveni i socijalni rad	Ostale uslužne aktivnosti	Privatna domaćinstva	Eksteritorijalne organizacije i tela	Nepoznato
Muški	37	52	247	67	94	97	-	-	447
Ženski	71	67	149	197	227	74	3	-	191
Oba	108	119	396	264	321	171	3	-	638

Eksterni linkovi

U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:

Šid

• Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
• Satelitska mapa (Wikimapia)
• Gugl satelitska mapa (Maplandia)
• Plan naselja na mapi (Mapquest)
• Ruski dvor (Vladičanska rezidencija)