Ćirilični brojevi

Izvor: Wikipedia
Brojevni sistemi po kulturama
Hindu-Arapski brojevi
Zapadnoarapski
Indijska familija
Kmerski
Istočnoarapski
Brami
Tajski
Istočnoazijski brojevi
Kineski
Sučou
Računski štapići
Mongolski 
Alfabetski brojevi
Abžadski
Jermenski
Ćirilični
Ge'ez
Hebrejski
Grčki (Jonski)
Āryabhaṭa
 
Ostali sistemi
Atički
Vavilonski
Egipatski
Inuitski
Etrurski
Majanski
Rimski
Polje urni
Spisak tema o brojevnim sistemima
Pozicioni sistemi po bazama
Dekadni (10)
2, 4, 8, 16, 32, 64
1, 3, 6, 9, 12, 20, 24, 30, 36, 60, još…

Ćirilični brojevi su bili deo sistema brojanja poteklog od ćiriličnog alfabeta, korišćenog među onim južnim i istočnim Slovenima kod kojih se i inače koristila ćirilica, uključujući i Srbe. U Rusiji se ovaj sistem koristio do reformi Petra Velikog, početkom 18. veka.

Sistem je poticao od grčkih (jonskih) brojeva, s primenom odgovarajućih ćiriličnih slova. Poredak je bio zasnovan na originalnom grčkom alfabetu, pa nije odgovarao različitom azbučnom redosledu ćirilice. Ćirilični brojevi su bili kvazi-decimalni — jedinicama (1, 2, ... 9) su bila dodeljena zasebna slova, ali takođe i svim deseticama (10, 20, ... 90) i svakoj stotini (100, 200, ... 900):

Slavic-numerals.jpg


Sahat-kula sa ćiriličnim brojevima u Suzdalju

Brojevi su se pisali kako su i izgovarani — uglavnom s leva na desno. Brojevi od 11 do 19 su se pisali s desna na levo, tj prvo su pisane jedinice pa 10, jer se tako i izgovaraju — npr. "sedamnaest" je sažeto "sedam-na-deset". Da bi smo dobili vrednost ćiriličnog broja treba sabrati vrednost svih slova/brojeva. Da bi se slova koja označavaju brojeve razlikovala od običnih slova, iznad njih je povlačen znak titlo ( ҃ U+0483). Hiljade su se označavale odgovarajućim znakom ispred slova ( ҂ U+0482).

Primeri:

  • ҂АѰЅ - 1706
  • ҂ЗРИІ - 7118

Glagoljski brojevi su slično funkcionisali, osim što su numeričke vrednosti bile dodeljene prema sopstvenom alfabetnom redu glagoljice, a ne po nasleđenom redu grčkog alfabeta.

Takođe pogledati[uredi - уреди]